De eerste jaren deed ik het toch. Een zonnige dag in november, vijftien graden, en ik wilde weten of er nog genoeg voer in zat. Dus deksel eraf, dekplank eraf, even kijken. De bijen zaten in een bol tussen de middelste ramen en ik zag wat ik wilde zien.
Wat ik niet zag: dat die bol de hele dag nodig had om weer op temperatuur te komen. In de winter houden bijen het midden van de bol tussen 20 en 30 graden door met hun vliegspieren te trillen. Dat kost honing. Elke keer dat je de kast opent, ontsnapt die warmte en begint het opnieuw.
Wegen in plaats van kijken
Sinds een paar jaar weeg ik de kasten. Niet de hele kast, maar één kant: ik haak een bagageweegschaal onder de achterkant van de bodemplank en til hem een paar centimeter op. Dat getal maal twee is ongeveer het gewicht van de kast. Het is niet exact, maar het gaat om het verschil tussen oktober en februari.
Een volk dat de winter in gaat met minder dan 15 kilo voer, wil ik in januari nog eens wegen.
Dit jaar zit alleen kast 5 aan de lage kant. Die heeft in september dubbel gekregen en het is een klein volk, dus dat verwachtte ik. Ik leg er in januari een plak suikerdeeg op, zonder de ramen uit te halen.
Wat ik wel doe
Luisteren. Met mijn oor tegen de zijwand hoor je een zacht gezoem. Is het helemaal stil, dan klop ik één keer. Een gezond volk antwoordt met een kort geruis dat meteen weer wegzakt. Verder houd ik het vlieggat vrij van dode bijen en blijf ik weg.
Het is het moeilijkste deel van het jaar. Er is niets te doen, en dat is precies goed.